Drewno egzotyczne na deski do krojenia (teak, merbau, akacja, mahoń): czy warto przepłacać?

W większości przypadków: nie. Drewno egzotyczne nie ma przewagi użytkowej nad bukiem, jesionem czy dębem, a niesie trzy dodatkowe ryzyka: alergiczne, środowiskowe i prawne.

Teak

Teak zawiera naturalne oleje i krzemionkę. Olej chroni przed wilgocią, ale krzemionka działa jak drobny ścierniwiec: szybciej tępi ostrze. Pył teakowy jest opisywany w literaturze dermatologicznej jako czynnik uczulający (Woods i Calnan, 1976). Naturalne populacje teaku figurują na Czerwonej Liście IUCN jako zagrożone, a większość surowca pochodzi z plantacji.

Merbau

Merbau jest bardzo twarde i ciężkie: to drewno podłogowe, a nie kuchenne. Twardsze drewno oznacza szybsze tępienie noża. Gatunek był wielokrotnie łączony z nielegalną wycinką w Azji Południowo-Wschodniej.

Akacja

Akacja to w rzeczywistości setki gatunków o bardzo różnej twardości i jakości. Tanie deski „akacjowe” to często klejone z wąskich listewek elementy z plantacji. Sama akacja nie jest zła, ale nazwa handlowa niewiele mówi o surowcu.

Mahoń

Prawdziwy mahoń (Swietenia macrophylla) jest objęty Załącznikiem II konwencji CITES, handel wymaga zezwoleń. Pod nazwą „mahoń” sprzedaje się też wiele zamienników (np. sapele, meranti), co utrudnia ocenę pochodzenia.

Legalność: rozporządzenie EUDR

Od wejścia w życie rozporządzenia (UE) 2023/1115 (EUDR) drewno wprowadzane na rynek UE musi pochodzić z terenów niewylesianych i legalnych źródeł. Krajowe drewno z Lasów Państwowych ma w tym zakresie prostą, krótką ścieżkę pochodzenia.

Werdykt

Kupując gatunki egzotyczne, w dużej mierze dopłacasz za ich daleką podróż i egzotycznie brzmiącą nazwę. Tymczasem polski dąb, buk czy orzech zapewniają dokładnie tę samą, a niejednokrotnie lepszą trwałość i użyteczność, ograniczając ślad węglowy do minimum. Stawiając na polskie drewno, zyskujesz pełną kontrolę i pewność, zarówno co do lokalnego pochodzenia surowca, jak i jakości każdego użytego materiału.

Źródła

• Woods B, Calnan CD. Toxic woods. Br J Dermatol. 1976;95(Suppl 13):1-97. doi.org/10.1111/j.1365-2133.1976.tb15776.x
• Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1115 (EUDR). EUR-Lex
• CITES: Załączniki I, II, III. cites.org
• IUCN Red List: Tectona grandis. iucnredlist.org